در پاسخ به این سؤال که کدام قطعات مکانیکی بیشترین نیاز به گریسکاری دارند باید ابتدا بدانیم که روانکاری، خط اول دفاع در برابر سایش و توقف تولید است. در بسیاری از پروژههای صنعتی، بیتوجهی به نقاط حساس روانکاری باعث خرابیهای پرهزینه میشود؛ موضوعی که در مقالات مرتبط با تعمیر گریس پمپ نیز بارها به آن اشاره شده است. قطعاتی که تحت بار، سرعت یا ارتعاش بالا کار میکنند، بیشترین نیاز به گریسکاری منظم و اصولی دارند.
یاتاقانها و بلبرینگها؛ حساسترین نقاط اصطکاکی
یاتاقانها و بلبرینگها معمولاً اولین قطعاتی هستند که در اثر کمبود گریس دچار افزایش دما و سایش میشوند. این قطعات بار شعاعی و محوری را تحمل میکنند و اگر لایه روانکار کافی وجود نداشته باشد، تماس فلز با فلز رخ میدهد. نتیجه آن ایجاد صدای غیرعادی، لرزش و در نهایت قفل شدن محور است.
چرا بلبرینگها سریعتر آسیب میبینند؟
- سرعت چرخش بالا و تولید حرارت
- آلودگی محیطی و نفوذ گرد و غبار
- بار متناوب یا شوک مکانیکی
- استفاده از گریس نامناسب یا خشکشده
چرخدندهها و گیربکسها؛ نقاط انتقال توان
چرخدندهها در گیربکسها، کورههای دوار، آسیابها و تجهیزات سنگین تحت فشار دائمی قرار دارند. در این نقاط، ضخامت فیلم گریس نقش حیاتی در جلوگیری از پیتینگ و خوردگی سطحی دارد. در صورت نبود روانکاری مناسب، سایش سطح دندانهها باعث کاهش راندمان و افزایش مصرف انرژی میشود.
چه زمانی گریسکاری چرخدنده حیاتی است؟
- در بارهای سنگین و دور پایین
- در محیطهای مرطوب یا خورنده
- در کاربردهای با توقف و راهاندازی مکرر
محورها، شافتها و کوپلینگها
شافتها و کوپلینگها بهویژه در سیستمهای انتقال قدرت صنعتی، تحت تنش پیچشی و ارتعاش هستند. در صورت نبود گریس مناسب، سایش در محل اتصال ایجاد شده و موجب لقی و عدم هممحوری میشود. این مسئله میتواند به خرابی زنجیرهای سایر قطعات منجر شود.
راهنمای عملی برای تشخیص نقاط بحرانی
- قطعاتی که دمای عملیاتی آنها افزایش مییابد
- نقاطی که صدای غیرعادی تولید میکنند
- قسمتهایی که تحت بار دینامیکی مداوم هستند
- تجهیزاتی که در محیطهای آلوده کار میکنند
جمعبندی نهایی
بهطور خلاصه، یاتاقانها، بلبرینگها، چرخدندهها، شافتها و کوپلینگها بیشترین نیاز به گریسکاری دارند. برنامهریزی صحیح روانکاری و استفاده از سیستمهای گریس پمپ اتوماتیک میتواند عمر تجهیزات را بهطور چشمگیری افزایش دهد و هزینههای توقف خط تولید را کاهش دهد. در صنایع فولاد، سیمان و معدن، بیتوجهی به این موضوع مساوی با کاهش بهرهوری و افزایش هزینه تعمیرات خواهد بود.